HAARLEM – Koen, een 31-jarige data-analist uit Haarlem, is
onlangs slachtoffer geworden van geraffineerde oplichting waarbij hij ruim
100.000 euro aan cryptovaluta verloor. Zijn verhaal benadrukt de groeiende
risico’s van cybercriminaliteit en digitale oplichting, zelfs voor mensen met
een uitgebreide kennis van internet, IT en digitale veiligheid.
Koen, geboren en getogen in Haarlem, noemt zichzelf een
‘data-nerd’. In 2017 begon hij met het investeren in cryptocurrency,
aanvankelijk met bescheiden bedragen. Zijn passie voor technologie en digitale
veiligheid zorgde ervoor dat hij zijn cryptomunten goed had beveiligd. Toch
werd hij slachtoffer van spoofing, een veelvoorkomende en geraffineerde
oplichtingstechniek waarbij criminelen de afzender van een e-mail, sms of
telefoontje vervalsen.
Zo ontving Koen deze maand op een avond een overtuigende sms
die afkomstig leek van zijn cryptohandelsplatform Bitvavo. In de berichtgeving
werd hij gewaarschuwd voor een ongebruikelijke inlogpoging vanuit Duitsland in
zijn account. Onder druk en paniek volgde Koen de instructies in de sms.
"Het telefoongesprek met de zogenaamde fraudeafdeling dat zelfs begon met
een heus telefonisch keuzemenu, was zo professioneel en geloofwaardig dat ik er
volledig intrapte," vertelt Koen. “Het was gewoon één groot toneelstuk
waar meerdere oplichters een rol in hadden.”
Inspelen op emoties
De oplichters speelden in op de angst van Koen om zijn
investeringen te verliezen. In een telefonisch contact waar hij werd
doorverbonden met verschillende ‘collega’s’, werd hij overgehaald om met zijn
crypto account in te loggen via een ‘speciale en beveiligde website’. "Het
voelde alsof ik goed bezig was en dat deze specialisten mij echt bijstonden. De
klap kwam pas de volgende dag toen ik ontdekte dat mijn geld verdwenen was. Ik
was in shock."
Hoewel hij direct actie ondernam door aangifte te doen, zijn
tegoeden te traceren en een juridische procedure te starten tegen de betrokken
handelsplatforms, blijft de kans op terugbetaling klein. “De ironie is dat ik
zelf altijd erg strikt ben met mijn online veiligheid, maar ik heb de deur zelf
geopend door mijn wachtwoord in te voeren op een nepwebsite,” aldus Koen.
Politie en burgemeester waarschuwen
Roxy Meints – Spaargaren, woordvoerder bij de politie
Noord-Holland, benadrukt hoe geraffineerd oplichters te werk gaan:
“Cybercriminelen spelen in op het emotionele deel van ons brein om ons vanuit
angst en stress te laten handelen. Ze hopen dat je in de haast waardevolle
gegevens achterlaat, zoals bij Koen, die zijn gebruikersnaam en wachtwoord
invoerde door een spoofingtruc van oplichters. Stress, urgentie, angst,
hebzucht, nieuwsgierigheid en vertrouwen zijn de vijf meest gebruikte
psychologische technieken door cybercriminelen. Emoties maken ons menselijk,
maar bij een urgent probleem, vreemd verzoek of te mooie aanbieding geldt:
blijf kritisch en neem geen overhaaste beslissingen.”
Burgemeester Jos Wienen van Haarlem herkent de verschuiving
van criminaliteit naar de online wereld. “Als overheid zetten wij alle zeilen
bij om samen met politie en het Openbaar Ministerie deze cybercriminelen de pas
af te snijden. De hulp van inwoners die hun persoonlijke verhaal delen is
daarbij meer dan nuttig. Het kan ons allemaal overkomen, en alleen samen kunnen
we de weerbaarheid van onszelf en de mensen om ons heen versterken. Ik ben blij
met het project hetslachtofferspreekt.nl, waaraan meerdere gemeenten uit de
eenheid deelnemen. Blijf alert en doe altijd aangifte als je slachtoffer bent
geworden! De politie kan alle informatie gebruiken om criminele netwerken aan
te pakken.”
Anderen waarschuwen
Koen roept anderen op om alert te blijven en altijd
officiële verificatietools van bedrijven te gebruiken om verdachte berichten te
controleren. “Als het mij kan overkomen, kan het iedereen overkomen. Ik heb
mijn verhaal aangeboden via de campagnewebsite www.hetslachtofferspreekt.nl om
zo te helpen voorkomen dat anderen ook hun geld verliezen aan geraffineerde
oplichters.”