Haarlem, legende van de Barteljorisstraat, onthalsing Ripperda en Monopoly

Foto: Charles Duijff

De hoogbejaarde Haarlemmer Libosan (R.I.P.) vertelde ooit een legende over de Haarlemse Barteljorisstraat. De naam Barteljorisstraat zou ontleend zijn aan Marteljorisstraat, de straat die in de 16e eeuw de aanvoer-route was van ter dood veroordeelde personen, die vervolgens op de Haarlemse Grote Markt werden geëxecuteerd.

Zo gaat ook het verhaal dat sommige gevangenen rollend in een ton  werden aangevoerd, aan de binnenzijde bekleed met spijkers en zo een martelgang doormaakten. Voila de ‘Marteljorisstraat’  Zo werd in 1573 Wigbolt Ripperda op de Grote Markt onthalst. Bron Wikipedia: Hij verdedigde met een klein garnizoen van 4000 man en een groep vastberaden burgers onder wie Kenau de stad Haarlem tegen een overmacht aan Spaanse troepen. (foto NH Archief, koperets onthalsing Ripperda) De legende van de Barteljorisstraat en Marteljorisstraat werd overigens snel ontkracht, want in werkelijkheid is de naam Barteljoris ontleend aan een voorname Haarlemse inwoonster Bartte Joris. Waarom Bartte Joris zoveel heeft betekend voor Haarlem heb ik (nog) niet kunnen achterhalen. (klik op onderstaande foto’s voor uitvergroting) Hieronder de Barteljorisstraat van nu met de gruwelijk rollende ton van toen en de beul die wacht op de hoek van de Zijlstraat….De Haarlemse Barteljorisstraat maakt samen met de (Grote) Houtstraat en de Zijlweg ook deel uit van het nog altijd zeer populaire Monopolyspel. Na bebouwing met een paar huizen of hotels leveren die straten een aardig zakcentje op voor de spelers van dit spel.De straten op het Nederlandse Monopolyspel zijn bedacht door de toenmalige directeur van Perry Sport. Hij selecteerde enkele Nederlandse steden waar Perry Sport destijds een vestiging had. U kent ze vast allemaal en kijk anders nog maar even op het bord hieronder. Gratis en zonder Kanskaart en u belandt ook niet in de Gevangenis….Monopoly zal gedurende Coronatijd vast al veel zijn gespeeld. De gehele spellen-industrie doet goede zaken deze tijd, zo heb ik begrepen.Hieronder de Barteljorisstraat, de Grote Houtstraat en Zijlweg live & kicking De Grote Markt oogt na 775 jaar Stadsrechten gelukkig een stuk vriendelijker zonder galg en beul…… (hieronder terrassen voor het eerst weer open na 1e pandemie-golf)

Reacties