Nederlandse echtparen uit Haarlem en Utrecht postuum geëerd door Yad Vashem

DEN HAAG / HAARLEM - Tijdens een plechtige ceremonie in de Glazen Zaal in Den Haag zijn afgelopen donderdag twee Nederlandse echtparen postuum onderscheiden met de Yad Vashem-erkenning Rechtvaardigen onder de Volkeren. De oorkondes en medailles werden uitgereikt door de adjunct-ambassadeur van Israël aan nabestaanden van Anthonius (Anton) en Cornelia Johanna (Corrie) Dirks-Hoogendijk en Willem en Cornelia de Bruijn-de Haan, die tijdens de Tweede Wereldoorlog met gevaar voor eigen leven een Joodse vrouw hielpen onderduiken en zo haar leven redden.

De ceremonie stond in het teken van het verhaal van Gertrude Auguste Scheuer, een Duitse Jodin die in 1939 met het schip St. Louis Europa probeerde te ontvluchten, maar na de weigering van Cuba en de Verenigde Staten om de passagiers van het schip te ontvangen uiteindelijk in Nederland terechtkwam. Toen ook hier de vervolging begon, moest zij onderduiken om deportatie te voorkomen.

In de zomer van 1942 vond Gertrude een eerste schuilplaats bij Anton en Corrie Dirks in Haarlem, waar Anton actief was in het verzet en hielp bij het zoeken van onderduikadressen voor Joden. Toen het gevaar toenam en Anton begin 1943 werd gearresteerd, moest Gertrude elders onderduiken. Via tussenadressen kwam zij uiteindelijk in 1944 terecht bij Willem en Cornelia de Bruijn in Utrecht, waar zij tot het einde van de oorlog kon blijven. Het huis van de familie De Bruijn was een doorgangshuis voor onderduikers. Gertrude werd er voorgesteld als huishoudelijke hulp, maar leefde in werkelijkheid ondergedoken.

Na de oorlog vonden Gertrude en haar verloofde Hermann Mendels elkaar terug. Hermann was namelijk eerder naar de Verenigde Staten vertrokken voor de oorlog en wel toegelaten. Vervolgens sloot hij zich aan bij het Amerikaanse leger en nam hij deel aan de bevrijding van Europa. In 1945 trouwden Gertrude en Hermann in Utrecht, met leden van de familie De Bruijn als getuigen. Later verhuisde het echtpaar naar de Verenigde Staten, waar zij een gezin stichtten.

Yad Vashem is het officiële Israëlische instituut ter nagedachtenis van de zes miljoen Joodse slachtoffers van de Sjoa en van de verwoeste Joodse gemeenschappen van Europa. Het centrum, opgericht in 1953 door de Knesset, documenteert de Holocaust, voert uitgebreid historisch onderzoek uit en eert niet-Joodse mensen die onder levensgevaar Joden hebben gered. De titel Rechtvaardige onder de Volkeren is de hoogste civiele onderscheiding die de staat Israël kent.