'Hoe Hannie ben jij?’ herdenkingscel Hannie Schaft in voormalige Haarlemse Koepelgevangenis zet bezoekers aan tot nadenken

Haarlem - In voormalige Koepelgevangenis in Haarlem werd zaterdag 21 maart 2026 een nieuwe herdenkingscel voor verzetsheld Hannie Schaft officieel geopend door burgervader Jos Wienen en huidige Haarlemse kinderburgemeester Vera Bolt. (openingsfoto)

De Koepelgevangenis in Haarlem werd gedurende de jaren 1899 tot 1901 gebouwd door justitiearchitect W.C. Metzelaar. Deze gevangenis, een Rijks Monument, sloot in 2016. Daarna is het terrein tijdelijk gebruikt als opvangcentrum voor Syrische vluchtelingen en sedert 2022 beschikt Haarlem over een prachtig verbouwde ambiance, een metamorfose van deze vroegere gevangenis tot een multifunctioneel gebouw, waar heden en verleden samensmelten. Het verleden is niet voorbij, maar vormt actief onze huidige gedachten, emoties en identiteit.

Gedachten ook aan verzetsheld Hannie Schaft uit de Tweede Wereldoorlog, die beelden oproepen van moed, opoffering en morele standvastigheid in een tijd van diepe duisternis. Hannie Schaft werd op 21 maart 1945 in Haarlem-noord gearresteerd en zat enkele dagen vast in een van de Haarlemse Koepelgevangeniscellen.

De Haarlemse burgemeester Jos Wienen en huidige Haarlemse kinderburgemeester Vera Bolt openden 21 maart 2026 officieel de Hannie Schaft herdenkingscel, een cel die een prominente plek heeft gekregen naast de ingang, waar nu jaarlijks honderdduizenden bezoekers langskomen. Daarmee komt een einde aan de eerdere, minder zichtbare inrichting. Volgens betrokkenen was die “te verstopt”, waardoor het verhaal van Schaft onvoldoende aandacht kreeg.

De heringerichte cel (55) werd geopend door het uitpakken en ophangen van het bord naar de cel en het openen van de celdeur. (foto's hieronder)

Kunstenaar Christel Bouwmeester verzorgde de inrichting, gebaseerd op historisch onderzoek van Liesbeth Rood. Daarbij is geprobeerd de ruimte zo authentiek mogelijk te reconstrueren. Liesbeth Rood maakte naast de inrichting ook een tijdlijn van het leven van Schaft, waarin zowel confronterende als persoonlijke details zijn opgenomen. “Ze was eigenlijk ook maar een gewoon meisje, en dus ook angstig”...legt Jacqueline van der Sande van de Stichting Cultuurfonds Koepel Haarlem uit.  Voorafgaand aan de opening werden genodigden en belangstellenden door Jacqueline van der Sande welkom geheten (foto hieronder)

Daarna namen bestuursvoorzitter Hans Bakker van de Nationale Hannie Schaft Stichting en burgemeester Jos Wienen het woord (foto's hieronder)

Na de opening van de cel konden de genodigden en belangstellenden genieten van een voorproefje (teaser) van de Theatervoorstelling Ontwapenend. Dit indrukwekkende bewegingstheater vertelt het verhaal van Hannie Schaft en haar vriendinnen in het verzet; de zussen Truus en Freddie Oversteegen. Zeven actrices (foto hieronder) laten zien hoe deze jonge vrouwen in verzet kwamen tegen de Duitse overheersing. De regie is in handen van Liesbeth Rood. Het stuk wordt 4 en 5 mei in Theater de Liefde gespeeld. Meer info vindt u hier. 

KLIK HIER voor alle foto's.

Herinrichting van de cel tot stand gekomen met inzet van velen 

De herinrichting van de cel is mede tot stand gekomen dankzij een financiële bijdrage van Stichting Cultuurkoepel, de Gemeente Haarlem, de Nationale Hannie Schaft Stichting en de Haarlemse school Het Schoter, de voormalige middelbare school van Hannie Schaft. Ook dankzij donateurs aan de Nationale Hannie Schaft Stichting en de inzet van vele vrijwilligers kon dit project worden gerealiseerd.

In de geest van Hannie Schaft is de Nationale Hannie Schaft Stichting opgericht. De stichting wil mensen – vooral jongeren – bewustmaken van het gevaar van uitsluiting en discriminatie en opkomen voor gelijkwaardigheid en recht, zodat ze verschil kunnen maken wanneer het erop aankomt.

Stichting Cultuurkoepel Haarlem zet zich in om inwoners en bezoekers van de Koepel aan het denken te zetten over vrijheid en onvrijheid. Daarbij maakt de CultuurKoepel gebruik van de bijzondere geschiedenis en architectuur van het gebouw. In samenwerking met diverse organisaties en monumentale locaties ontstaat zo een rijk en betekenisvol programma.

Kunstenares Christel Bouwmeester liet zich eerder vrijwillig opsluiten in 1 van de koepelcellen.